Dijimecmua Ana Sayfa
Giriş Yap veya Üye Ol
Atlas - Gezi Seyahat Dergisi
Ana Sayfa > Atlas

Atlas Dergisi Mesaj Gönderin

LütfenDikkat! Buradan göndereceğiniz mesaj Atlas adlı yayının yetkilisine gönderilecektir. Göndereceğiniz mesajın doğru adrese gitmeme ihtimalini lütfen göz önünde bulundurunuz.

Atlas Dergisi Emeği Geçenler

ABONE OL

Atlas

Gezi Seyahat Dergisi

Yüzünü Güneşe Dönmek

Işık her zaman yukarıdan gelir. Soyut fotoğrafları bile doğru yönlendirebiliriz, genellikle gölgeleri aşağı bakacak şekilde tutarak. Güneş üzerimizdedir. Peki o zaman niye haritalarda tersidir, karanlık -yani kuzey- yukarıdadır?

Pusula ilk kez Çin’de icat edildi. İbresi güneyi gösterirdi. Arap uygarlığında çizilen haritalarda aydınlık -yani güney- genellikle yukarı alınırdı. Eski batı uygarlıklarında ise yukarı alınan, genellikle güneşin doğduğu yön olurdu. Doğu anlamına gelen “orient” kelimesinden türetilmiş olan oryantasyon kelimesi de buradan gelir. “Yönünü bul, doğuyu karşına al.

İki kültür de bu tercihlerini destekleyecek göstergelere sahipti. Müslümanlar ağırlıklı olarak Mekke’nin kuzeyinde, Hıristiyan dünya ise Kudüs’ün batısındaydı. Kutsal yukarıda olmalıdır!

Çevremiz ise ejderhalar ve canavarlarla dolu denizlerle veya Herodot’a göre yabani insanların yaşadığı topraklarla çevriliydi. Bilimin inanca ağır basmaya başlamasıyla kartograflar (haritacılar) ayı kafalı veya aslan pençeli deniz yaratıkları resmetmeye başlayacaklardı haritalarında. İlk ansiklopedi, Büyük Pliny’nin İS 77’de başladığı ama tamamlayamadığı “Doğa Tarihi”nde öyle yazıyordu çünkü: Karada yaşayan her canlının denizde bir muadili vardır!

Bilimsel anlamda gelişirken diğer yandan sanat eserlerine dönüşmekle kalmamıştı haritalar; keşifler çağında diplomatlar için önemli belgeler olmuşlardı. Kâşifler ulaşamadıkları yerleri yine de “belgeliyor”, hükümdarlarına ileride o topraklarda hak iddia etme olanağı sağlıyordu. Afrika’yı batıdan doğuya bölen uzun Kong sıradağları, var olmadıklarının keşfedildiği 1880 sonlarına kadar Fransızlarındı!

Günümüzde tersine keşifler devam ediyor. 1876’da, Avustralya’nın 1200 km doğusundaki Yeni Kaledonya açıklarında balina avcıları, daha önce Kaptan Cook’un tespit ettiğini düşündükleri Sandy Adası’nın yerini “belgelemişlerdi”. Adanın hiçbir görsel kaydı olmaması üzerine şüphelenen bilim insanları, 2012 senesinde yaptıkları ekspedisyonda uçsuz bucaksız denizden başka bir şey görmeyeceklerdi. Fransa bu sefer de bir adasından olmuştu! Üstelik ada hâlâ Google’ın uydu haritalarında görülebiliyor; siyah bir boşluk olarak!

Bilmediği yeri boş bırakan ilk haritacı Jean B. B. D’anville’di. Gösterişli ve iddialı öncüllerine kıyasla 1700’lü yılların ortasında yaptığı haritalar boşluklarla doluydu. Ve haritaların en güvenilirleriydi. Hangisinin daha korkutucu olduğunu düşünüyorum: Acayip yaratıkların çevrelediği mi, bilmediğimizi kabul ettiğimiz bir dünya mı? Haritayı ters çevirip güneşi üzerime almak biraz teselli ediyor sanki...

Sinan Çakmak

  • Arşiv Sayısı : 61
  • Son Sayı : Ocak 2017
  • Yayın Türü : E-Dergi
  • Yayın Süresi : Aylık

Atlas Dergisi Tüm Sayıları

ANA SAYFA  l  HAKKIMIZDA  l  YASAL UYARI  l  YAYINCI AVANTAJLARI  l  SIK SORULAN SORULAR  l  BASIN ODASI  l  İŞLEM REHBERİ  l  İLETİŞİM

Ücretsiz Yayınlar

© Dijimecmua.com - 2017