Dijimecmua Ana Sayfa
Giriş Yap veya Üye Ol
Atlas - Gezi Seyahat Dergisi
Ana Sayfa > Atlas

Atlas Dergisi Mesaj Gönderin

LütfenDikkat! Buradan göndereceğiniz mesaj Atlas adlı yayının yetkilisine gönderilecektir. Göndereceğiniz mesajın doğru adrese gitmeme ihtimalini lütfen göz önünde bulundurunuz.

Atlas Dergisi Emeği Geçenler

ABONE OL

Atlas

Gezi Seyahat Dergisi

Heyamola, eyyam ola, rüzgâr ola!

Büyük Saatli Maarif Takvimi’nin yapraklarından hatırlarız onları. Berdelacuz, kuş geçimi fırtınası, kabak meltemi, karakoncolos, sitte-i sevr, eyyam-ı bahur, hıdırellez… Takvim yapraklarında hava olaylarına dair yüzyılların deneyimiyle biriktirilmiş bilgiler üzerinden uyarılar yer alır: “Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır”, “zemheride yoğurt isteyen cebinde inek taşır”, “samanın varsa marta koy, yoksa koca öküzün derisini arta koy”, “Karadeniz fırtına, al pırtını sırtına”.

Kışın en sert zamanı “zemheri günleri” veya “erbain fırtınası” isimleri ile anılır. Baharın gelişinin müjdecisi sayılan cemreleri, ağaç dikme zamanı, leyleklerin dönüşü, kırkikindi yağmurları izler. Anadolu’nun kadim kültürlerinden bugünlere taşınan deneyimlerle oluşan bu bilgiler, halk takvimlerini oluşturur. Fırtınalardan hava sıcaklıklarına, kuşların göç vakitlerinden yeryüzü hareketlerine kadar pek çok değişikliğin günlük yaşamı nasıl etkilediğine kaynaklık eden halk takvimleri, iklim koşullarının insan hayatının en belirleyici unsurlarından biri olduğunu gösteriyor. Strabon’un “Coğrafya”sından Evliya Çelebi’nin “Seyahatname”sine kadar pek çok eserde rastlanıyor aslında. Reşat Ekrem Koçu’nun meşhur İstanbul Ansiklopedisi’nde berdelacuzdan, sitte-i sevre, çaylak fırtınasından hıdırelleze halk meteorolojisi anlatılarının yer aldığı maddeler var.

Antik Yunan döneminin ünlü ozanı Hesiodos “İşler ve Günler” adlı eserinde “ilkbaharda incir ağacının tepesinde kuzgun pençesi gibi yapraklar gördün mü, açıl denize, bahar seferlerinin zamanıdır” diyor. Anadolu insanı atalarından kendisine ulaşan bu bilgilere göre toprağını eker, biçer, mahsul alır, avlanır, hayvanlarını yetiştirir, ağaçlarını aşılar, denize çıkar. Hatta zaman zaman kendi sosyal yaşamının yolculuk, evlilik gibi belirleyici kararlarını bile bu takvimlere göre belirler.

Elbette ki halk takvimleri sadece Anadolu’da kullanılmamış. Pek çok coğrafyada insanların yaşadıkları bölgenin iklim ve inanışlarına uygun halk takvimleri var. Hatta hükümdarların yanındaki müneccimler, bilginler, geleceğe dair tahminlerini oluştururken bu yerel bilgileri kullanmış. Büyük denizciler, kâşifler yolculuklarına çıkarken hem yola çıktıkları ülkelerdeki, hem de ulaştıkları bölgelerdeki iklime, coğrafyaya dair inanışlardan, yani yerel halk takvimlerinden faydalanmış.

Atlas olarak uzun zamandır bu kadim bilgilerden oluşturulan halk takvimlerinin nasıl ortaya çıktığını anlatmanın peşindeyiz. Bu konuda bir makale yayımlama fırsatını, halk kültürü ve edebiyatının usta ismi M. Sabri Koz’un aracılığıyla Eskişehir’den ulaştığımız Türkiyat araştırmaları uzmanı Ergün Veren’in hazırladığı yazı sayesinde bulduk.

Bu sayımızdan itibaren Atlas yazı ailesine ekolojik yaşam üzerine yazılarıyla Oya Ayman da katıldı. Ayman’dan her sayı ekolojik tarım, tohum takası, ekolojik yaşam kültürü üzerine bilgiler alacağız.

Bu sayıda ayrıca Doç. Mehmet Ö. Alkan’ın anlatımıyla Akdeniz’in kapısı Fas’a, Turgut Tarhan’ın fotoğraflarıyla Bayburt’ta kış son günlerine, Tevfik Taş’ın kaleminden mozaikler şehri Hatay’ın güzelliklerine ve F. Melike Sümertaş’ın satırlarıyla İstanbul’da Zarifi mirasına seyahat edeceğiz.

Sinan Çakmak

  • Arşiv Sayısı : 63
  • Son Sayı : Mart 2017
  • Yayın Türü : E-Dergi
  • Yayın Süresi : Aylık

Atlas Dergisi Tüm Sayıları

ANA SAYFA  l  HAKKIMIZDA  l  YASAL UYARI  l  YAYINCI AVANTAJLARI  l  SIK SORULAN SORULAR  l  BASIN ODASI  l  İŞLEM REHBERİ  l  İLETİŞİM

Ücretsiz Yayınlar

© Dijimecmua.com - 2017